ලෝකයම තෙවැනි ලෝක යුද්ධයක අද්දරට ඇද දැමූ ඉරාන – ඇමරිකානු සන්නද්ධ ගැටුම් නිමා කිරීම සඳහා වන තීරණාත්මක සහ ඓතිහාසික සාම සැලසුමක් මේ වන විට දෙපාර්ශ්වය වෙත ඉදිරිපත් කර තිබේ.
පකිස්ථානයේ සෘජු මැදිහත්වීමෙන් සකස් කර ඇති මෙම සැලසුම ‘ඉස්ලාමාබාද් එකඟතාව’ (Islamabad Accord) ලෙස නම් කර ඇති අතර, එය ලෝක සාමය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ නව බලාපොරොත්තුවක් දල්වා ඇත.
පළමු අදියර: වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි සටන් විරාමයක් ප්රකාශයට පත් කිරීම. මෙහි වඩාත්ම තීරණාත්මක පියවර වන්නේ ලෝක තෙල් ප්රවාහනයෙන් 30%කට වඩා සිදුවන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) වහාම විවෘත කිරීමයි. මෙය ගෝලීය තෙල් මිල පහත දැමීමට සෘජුවම බලපානු ඇත.
දෙවන අදියර: ඉදිරි දින 15-20 ඇතුළත ස්ථිර සාම ගිවිසුමකට එළඹීම. මෙයට ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන සීමා කිරීම සහ ඉරානයට පනවා ඇති ජාත්යන්තර සම්බාධක ඉවත් කරමින් ඔවුන්ගේ අත්හිටුවා ඇති වත්කම් නිදහස් කිරීම වැනි ප්රබල කොන්දේසි ඇතුළත් වේ.
මෙම සාකච්ඡා පසුපස ලෝකයේ බලවත් චරිත කිහිපයක් සිටීම විශේෂත්වයකි.
පකිස්ථාන හමුදා ප්රධානී ජනරාල් අසීම් මුනීර්ගේ සම්බන්ධීකරණයෙන්, ඇමරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් (JD Vance) සහ ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි අතර සෘජු සන්නිවේදන මාර්ග විවෘත වී ඇති බව වාර්තා වේ.
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මීට පෙර අවධාරණය කර තිබුණේ ලෝක ආර්ථිකයට හානි කරන මෙම ගැටුම් තමන් යටතේ කඩිනමින් අවසන් කරන බවයි.
‘ඉස්ලාමාබාද් එකඟතාව’ එම පොරොන්දුව ඉටු කිරීමේ පළමු පියවර ලෙස දේශපාලන විචාරකයෝ හඳුන්වති.
මෙම සැලසුම සම්බන්ධයෙන් ඉරානය මෙතෙක් නිල වශයෙන් ප්රතිචාර දක්වා නොමැති වුවද, අද දිනය තුළ අවසන් එකඟතාවයකට පැමිණීම සඳහා රාජ්යතාන්ත්රික මට්ටමේ සාකච්ඡා අඛණ්ඩව සිදුවෙමින් පවතී.
මුළු ලෝකයේම දෑස් අද ඉරානය සහ ඇමරිකාව දෙසට යොමුව පවතින්නේ, මෙම සාකච්ඡා සාර්ථක වුවහොත් එය මෑත ඉතිහාසයේ සිදුවන විශාලතම රාජ්යතාන්ත්රික ජයග්රහණය වනු ඇති බැවිනි.
